တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဥပဒေ

ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဥပဒေ
[နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဥပဒေအမှတ်၁၇/၉၃]
ရန်ကုန်မြို့၊ ၁၃၅၅ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း ၁၂ ရက်
(၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်)
[ ပြင်ဆင် : 31.12.2010 ]
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့သည် အောက်ပါဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက် သည်။

အခန်း (၁)
အမည်နှင့်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်
၁။ ဤဥပဒေကို တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဥပဒေဟု ခေါ်တွင်စေရမည်။
၂။ ဤဥပဒေတွင် ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရ မည်-
(က) တိရစ္ဆာန်ဆိုသည်မှာ နို့တိုက်သတ္တဝါ၊ ငှက် သို့မဟုတ် ပျားကိုဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် ထိုတိရစ္ဆာန် တစ်မျိုးမျိုး၏ အထီးမျိုးရည်၊ အမမျိုးဥ သို့မဟုတ် သန္ဓေသားလောင်းနှင့် ဝန်ကြီးဌာနက အခါအားလျော်စွာ အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ တိရစ္ဆာန်အဖြစ် သတ်မှတ်သော သတ္တဝါတို့လည်း ပါဝင်သည်။
(ခ) တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်မှထွက်သော နို့၊ ဥ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ် အပိုင်းတစ်ခုခုကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် ပျားနှင့်ပျားအုံမှရရှိသော ပျားထွက်ပစ္စည်းများလည်း ပါဝင်သည်။
(ဂ) တိရစ္ဆာန်အစာ ဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်အား ကျွေးမွေးရန် သိပ္ပံနည်းကျ ဖော်စပ်၍ ဖြစ်စေ၊ သမားရိုးကျရောစပ်၍ဖြစ်စေ၊ ယင်းသို့ ဖော်စပ်ခြင်း၊ ရောစပ်ခြင်း မပြုဘဲဖြစ်စေ စီးပွားရေးအလို့ငှာ ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် အစားအစာကို ဆိုသည်၊
(ဃ) ကူးစက်ရောဂါ ဆိုသည်မှာ ကူးစက်ရောဂါဖြစ်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသော တိရစ္ဆာန်များတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ရောဂါတစ်မျိုးမျိုးကို ဆိုသည်၊
(င) ထောက်ခံချက်လက်မှတ်ဆိုသည်မှာ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန် အစာကို ပြည်ပမှတင်သွင်းခြင်း အတွက်ဖြစ်စေ၊ ပြည်ပသို့တင်ပို့ခြင်းအတွက်ဖြစ်စေ ဦးစီးဌာနက သတ်မှတ်ချက်များနှင့် အညီ စစ်ဆေးပြီးထုတ်ပေးသော လက်မှတ်ကို ဆိုသည်။
(စ) ဝန်ကြီးဌာန ဆိုသည်မှာ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနကို ဆိုသည်၊
(ဆ) ဝန်ကြီး ဆိုသည်မှာ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးကို ဆိုသည်၊
(ဇ) ဦးစီးဌာန ဆိုသည်မှာ မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေး ဦးစီးဌာနကို ဆိုသည်၊
(ဈ) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဆိုသည်မှာ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ကို ဆိုသည်။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>

အခန်း (၂)
ရည်ရွယ်ချက်များ
၃။ ဤဥပဒေ၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(က) တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊
(ခ) တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊
(ဂ) တိရစ္ဆာန်များတွင် ကူးစက်ရောဂါ မဖြစ်ပွားစေရေးအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖြစ်ပွားသည့် အခါစနစ်တကျထိန်းချုပ်နိုင်ရန်၊
(ဃ) ပြည်ပမှတင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာများကို စစ်ဆေး နိုင်ရန်၊
(င) ပြည်ပသို့တင်ပို့သည့် တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက် ပစ္စည်း၊ တိရစ္ဆာန်အစာများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးနိုင်ရန်၊
(စ) တိရစ္ဆာန်များကို တမင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းမှ ဥပဒေကြောင်းအရ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးရန်။

အခန်း (၃)
တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး
၄။ ဦးစီးဌာနသည် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အောက်ပါလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရ မည်-
(က) တိရစ္ဆာန်မွေးမြူလိုသူများ ခေတ်မီနည်းစနစ်များဖြင့် မွေးမြူနိုင်ရေးအတွက် နည်းပညာ ဖြန့်ဖြူး ပေးခြင်း၊
(ခ) မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ကိုက်ညီသော တိရစ္ဆာန်မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ ပေါ်ထွန်းလာစေရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဂ) တိရစ္ဆာန်မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုကို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဃ) ကူးစက်ရောဂါများကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မည့် ကာကွယ်ဆေးများကို သုတေသနပြုခြင်း၊ ထုတ် လုပ်ခြင်း၊
(င) နိုင်ငံတော်အတွင်းရှိ သဘာဝပေါက်ပင်၊ သီးနှံများကို တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် အသုံးချနိုင်ရေးအတွက် သုတေသန ပြုလုပ်ခြင်း၊
(စ) ပြည်ပမှ တင်သွင်းသည့် တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာများ အရည်အသွေး ပြည့်မီခြင်း ရှိ မရှိ၊ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်ပါဝင်မှု ရှိ မရှိ စစ်ဆေးကြီး ကြပ်ခြင်း။
(ဆ) တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် လူကိုကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးအတွက် တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်ဆေး ပညာဆိုင် ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးနှင့်စပ်လျဉ်း သည့်လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဇ) ပျားမွေးမြူခြင်းဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကိုစီမံဆောင်ရွက်ခြင်း။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>

အခန်း (၄)
ပြည်တွင်း၌ရောင်းချသော တိရစ္ဆာန်အစာကို စစ်ဆေးခြင်း
၅။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည်-
(က) ပြည်တွင်း၌ ရောင်းချသော တိရစ္ဆာန်အစာများကို သတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ စစ်ဆေးနိုင်သည်၊
(ခ) တိရစ္ဆာန်များကို ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့်တိရစ္ဆာန်အစာများ ရောင်းချနေကြောင်း စစ်ဆေး တွေ့ရှိပါက ဆက်လက်ရောင်းချခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ပိတ်ပင်နိုင်သည်၊
(ဂ) တိရစ္ဆာန်အစာ ရောင်းချသူများစာရင်းကို ကောက်ယူနိုင်သည်။
၆။ တိရစ္ဆာန်အစာရောင်းချသူသည် မိမိရောင်းချသည့် တိရစ္ဆာန်အစာနှင့် စပ်လျဉ်း၍-
(က) ဦးစီးဌာန၏ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရမည်၊
(ခ) ဦးစီးဌာန၏ ဥပဒေနှင့်အညီ တားမြစ်ပိတ်ပင်ချက်ကို လိုက်နာရမည်။

အခန်း (၅)
ပြည်ပသို့တင်ပို့သော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာကို စစ်ဆေးခြင်း
၇။ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ပြည်ပသို့တင်ပို့သူသည် ထောက်ခံ ချက်လက်မှတ် ရယူလိုလျှင် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းများနှင့်အညီ ဦးစီးဌာနသို့ လျှောက်ထား နိုင်သည်။
၈။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ထောက်ခံချက်လက်မှတ် လျှောက်ထားသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်း၍-
(က) တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါ ကင်းရှင်းခြင်း ရှိ မရှိကို လည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာသည် အရည်အသွေးပြည့်မီခြင်း ရှိ မရှိနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်ပါဝင်ခြင်း ရှိ မရှိကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် နည်း လမ်းများနှင့်အညီ စစ်ဆေးရမည်၊
(ခ) သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေး ရမည်။
၉။ (က) ထောက်ခံချက်လက်မှတ် လျှောက်ထားသူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် အခကြေးငွေများကို ပေးဆောင်ရမည်၊
(ခ) စစ်ဆေးခ၊ ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခနှင့် အခြားစရိတ်ကြေးငွေများသည် ညွှန်ကြား ရေးမှူးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ဖြစ်စေရမည်။

အခန်း (၆)
ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာကို စစ်ဆေးခြင်း
၁၀။ တိရစ္ဆာန်၊တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ပြည်ပမှတင်သွင်းသူသည် တင်သွင်းမည့် ပစ္စည်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍-
(က) သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဌာနသို့ တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင် သို့မဟုတ် ပါမစ်လျှောက်ထားခြင်းမပြုမီ တင်သွင်းခွင့် ရရှိရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းနှင့်အညီ ဦးစီးဌာနသို့လျှောက်ထား၍ ထောက်ခံချက် လက်မှတ်ရ ယူရမည်။
(ခ) ပြည်ပမှတင်သွင်းသဖြင့် ရောက်ရှိလာသည့်အခါတွင်ဖြစ်စေ၊ မိမိနှင့်တစ်ပါတည်း ပြည်ပမှယူဆောင်လာသည့် အခါတွင်ဖြစ်စေ ဦးစီးဌာန၏စစ်ဆေးမှုကိုခံယူရမည်။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၁၁။ ဦးစီးဌာနသည် ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန် အစာကို စစ်ဆေးနိုင်ရန် လိုအပ်သည့် နေရာဒေသများတွင် ဝန်ကြီးဌာန၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် စစ် ဆေးရေးစခန်းများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
၁၂။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ပြည်ပမှတင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာနှင့် စပ်လျဉ်း၍-
(က) တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါ ကင်းရှင်းခြင်း ရှိ မရှိကို လည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာသည် အရည်အသွေးပြည့်မီခြင်း ရှိ မရှိနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက် ပါဝင်ခြင်းရှိ မရှိကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် နည်း လမ်းများနှင့်အညီ စစ်ဆေးရမည်၊
(ခ) တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားနေကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ပြည်တွင်းသို့ ဆက်လက် သယ်ယူခြင်း မပြုရန် တားမြစ်ခြင်း၊ ယာယီထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပြန်လည်သယ်ယူသွားစေခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်း ပြုနိုင်သည်၊
(ဂ) တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာသည် အရည်အသွေးပြည့်မီခြင်း မရှိကြောင်းကို လည်းကောင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက် ပါဝင်နေကြောင်း ကိုလည်းကောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ပြည်တွင်းသို့ဆက်လက်သယ်ယူခြင်း မပြုရန် တားမြစ်ခြင်း၊ ယာယီထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပြန်လည်သယ်ယူသွားစေခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်း ပြုနိုင်သည်၊
(ဃ) ပုဒ်မခွဲ (က) အရ စစ်ဆေးရာ၌ တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါကင်းရှင်းကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာသည် အရည်အသွေးပြည့်မီပြီး ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်စေ နိုင်သော ရောဂါပိုး သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်ကင်းရှင်းကြောင်းကိုလည်းကောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါ က ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးရမည်။
၁၃။ (က) တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းသူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် အခကြေးငွေများကို ပေးဆောင်ရမည်၊
(ခ) စစ်ဆေးခ၊ ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခနှင့် အခြားစရိတ် ကြေးငွေများသည် ညွှန်ကြားရေး မှူးချုပ်က သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ဖြစ်စေရမည်။
(ဂ) သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းသည် ပြည်ပမှတင်သွင်းရောက်ရှိလာသည့် တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာနှင့်စပ်လျဉ်း၍-
(၁) လိုအပ်သည့်စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်နိုင်ရန် ဦးစီးဌာနသို့ အမြန်ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားရမည်။
(၂) ဦးစီးဌာနက ပုဒ်မ ၁၂၊ ပုဒ်မခွဲ(ဃ)အရ ထုတ်ပေးသည့် ထောက်ခံချက်လက်မှတ်တင်ပြမှသာ တင်သွင်း သယ်ဆောင်လာသူအား ယင်းတို့ကိုထုတ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်လက်သယ်ယူခွင့်ပေးခြင်း ပြုရမည်။
(၃) ဦးစီးဌာနက ပုဒ်မ ၁၂၊ ပုဒ်မခွဲ(ဃ)အရ ထုတ်ပေးသည့်ထောက်ခံချက်လက်မှတ် တင်ပြနိုင်ခြင်းမရှိလျှင် လိုအပ်သလိုဆက်လက် အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ယင်းတို့ကို ဦးစီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>

အခန်း (၇)
ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်း
၁၄။ ဝန်ကြီးဌာနသည် တိရစ္ဆာန်များတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ကူးစက်ရောဂါများကို အခါအားလျော်စွာ သတ်မှတ်ကြေညာရမည်။
၁၅။ ဦးစီးဌာနသည်-
(က) တိရစ္ဆာန်များတွင် ကူးစက်ရောဂါ မဖြစ်ပွားစေရေးအတွက် လိုအပ်သောကြိုတင်ကာကွယ်မှု အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရမည်၊
(ခ) ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားသည့်ဒေသတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ပပျောက်စေရန်နှင့် အခြားနေရာဒေသများ သို့ ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့ခြင်း မရှိစေရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရမည်၊
(ဂ) ကူးစက်ရောဂါကင်းရှင်းသောဒေသကို သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းများနှင့်အညီ ကြေညာရမည်၊
(ဃ) ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ရေး သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်သောအမိန့် သို့မဟုတ် ညွှန် ကြားချက်ကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
(င) တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် လူကိုကူးစက်နိုင်သောရောဂါများ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးအတွက် တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ပါဝင်သော တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာ ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် လုပ်ငန်းများကို မိမိအစီအစဉ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းနှင့်ညှိနှိုင်း၍ဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
(စ) တိရစ္ဆာန်မွေးမြူခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အချက်အလက်များကို စာရင်းကောက်ယူခြင်းနှင့် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ရမည်။
(ဆ) ပျားမွေးမြူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ခြင်း၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ပျားစားကျက်ကို မျှတစွာ ခွဲဝေအသုံးပြုခြင်း ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို လိုအပ်သလိုစီမံဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၁၆။ တိရစ္ဆာန်ပိုင်ရှင် သို့မဟုတ် လက်ဝယ်ရှိသူသည် တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားနေကြောင်း သိရှိရလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ သေဆုံးသော တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါလက္ခဏာ တွေ့ရှိရလျှင်သော် လည်းကောင်း ဦးစီးဌာန၏ မြို့နယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာအုပ်စုတာဝန်ခံဝန်ထမ်းတစ်ဦးဦးထံသို့ ဖြစ်စေ၊ ဤကိစ္စအလို့ငှာ ဝန်ကြီးဌာနက တာဝန်ပေးအပ်ထားသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ထံသို့ဖြစ်စေ အမြန်သတင်းပေးတိုင် ကြားရမည်။
၁၇။ တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်တစ်ဦးဦးသည် မိမိကုသသည့် တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေ ကြောင်း တွေ့ရှိရပါက နီးစပ်ရာ ဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဦးထံ အမြန်အသိပေး အကြောင်းကြားရမည်၊

အခန်း (၈)
တိရစ္ဆာန်ကို နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းမှ ကာကွယ်ခြင်း
၁၈။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည်-
(က) လူတို့က တိရစ္ဆာန်ကို တမင်နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း မပြုလုပ်ရန် ပညာပေးလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက် ရမည်၊
(ခ) တိရစ္ဆာန်ဖြင့် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် သို့မဟုတ် ဆွဲနိုင်သည့် အများဆုံး ဝန်အလေးချိန်ကို တိရစ္ဆာန် အမျိုးအစားအလိုက် သတ်မှတ်နိုင်သည်၊
(ဂ) တိရစ္ဆာန်များကို သယ်ဆောင်ခြင်း၊ ချည်နှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းထားရှိခြင်းနှင့် စပ်လျဉ်း ၍ လိုက်နာသင့်သည့် နည်းလမ်းများကို အများပြည်သူတို့ သိရှိနိုင်ရန် ပညာပေးလုပ်ငန်းကို ဆောင် ရွက်ရမည်၊
(ဃ) နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရသော တိရစ္ဆာန်များကို ဦးစီးဌာနက ဖွင့်လှစ်ထားသည့် တိရစ္ဆာန်ဆေးကု စခန်းတွင် ဆေးဝါးကုသပေးရန် စီမံဆောင်ရွက်ရမည်၊
(င) တိရစ္ဆာန်ဆေးကုစခန်းတွင် တိရစ္ဆာန်များအား ကုသပေးခြင်းနှင့် ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ပေးခြင်း တို့အတွက် တိရစ္ဆာန်ပိုင်ရှင် သို့မဟုတ် လက်ဝယ်ရှိသူက ကျခံရမည့် စရိတ်ကြေးငွေများကို သတ်မှတ်ရ မည်။

အခန်း (၉)
အယူခံခြင်း
၁၉။ ဦးစီးဌာန၏ အရာရှိတစ်ဦးဦးက ဤဥပဒေအရ ချမှတ်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် အမိန့် တစ်ရပ်ရပ်ကို မကျေနပ်သူသည် ယင်းဆုံးဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် အမိန့်ချမှတ်သည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း ၆၀ အ တွင်း ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ထံ အယူခံနိုင်သည်။
၂၀။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က ချမှတ်သည့်ဆုံးဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် အမိန့်တစ်ရပ်ရပ်ကို မကျေနပ်သူ သည် ယင်းဆုံးဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် အမိန့်ချမှတ်သည့်နေ့မှ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း ဝန်ကြီးထံ အယူခံ နိုင်သည်။
၂၁။ ဝန်ကြီး၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အပြီးအပြတ် ဖြစ်စေရမည်။

အခန်း (၁၀)
ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ
၂၂။ တိရစ္ဆာန်အစာရောင်းချသူသည် အောက်ပါပြုလုပ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူအား ကျပ် ၅၀၀၀၀ထက် မပိုသောငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ၁ နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ် ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်-
(က) ရောင်းချသည့် တိရစ္ဆာန်အစာကို ဦးစီးဌာန၏ စစ်ဆေးမှုခံယူရန် ငြင်းဆန်ခြင်း၊
(ခ) ဆက်လက်ရောင်းချခြင်းမပြုရန် ဦးစီးဌာနက တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသည့် တိရစ္ဆာန်အစာကို ရောင်း ချခြင်း။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၂၃။ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းသူသည် အောက် ပါပြုလုပ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူအား ကျပ် ၅၀၀၀၀ထက် မပိုသောငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ၁ နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်-
(က) ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ဦးစီးဌာန ၏ စစ်ဆေးမှုခံယူရန် ငြင်းဆန်ခြင်း၊
(ခ) ပြည်ပမှတင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ဦးစီးဌာနက ထုတ်ပေးသော ထောက်ခံချက်လက်မှတ်မရရှိဘဲ ပြည်တွင်းသို့ ဆက်လက်သယ်ယူခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း၊ ရောင်းချခြင်း။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၂၄။ တိရစ္ဆာန်ပိုင်ရှင် သို့မဟုတ် လက်ဝယ်ရှိသူသည် တိရစ္ဆာန်နှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအချက် တစ် ရပ်ရပ်ကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူအား ကျပ် ၅၀၀၀၀ထက် မပိုသောငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ၁ နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်-
(က) ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဦးစီးဌာနကထုတ်ပြန် သည့် အမိန့် သို့မဟုတ် ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ခြင်း၊
(ခ) ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေကြောင်း သိရှိလျက်နှင့် သက်ဆိုင်ရာသို့ သတင်းပေးတိုင်ကြားရန် ပျက် ကွက်ခြင်း၊
(ဂ) သေဆုံးသော တိရစ္ဆာန်တွင် ကူးစက်ရောဂါလက္ခာတွေ့ရှိလျက်နှင့် သက်ဆိုင်ရာသို့ သတင်းပေးတိုင် ကြားရန် ပျက်ကွက်ခြင်း။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၂၅။ မည်သူမဆို တိရစ္ဆာန်နှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါပြုလုပ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှု ထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူအား ကျပ် ၅၀၀၀၀ ထက်မပိုသောငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ၆ လထက်မပိုသောထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်-
(က) ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ ခိုင်းစေခြင်း သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော အလေးချိန်ထက်ပို၍ တင် ဆောင်ခြင်း၊ ဆွဲယူစေခြင်း၊
(ခ) တမင်နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း၊
(ဂ) ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုကို မလိုအပ်ဘဲ ချို့တဲ့စေခြင်း၊
(ဃ) တမင်အစာရေစာမကျွေးဘဲထားခြင်း၊
(င) ရောဂါ သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိနေပါလျက် ကုသစောင့်ရှောက်မှုမပြုဘဲထားခြင်း၊
(စ) ကူးစက်ရောဂါစွဲကပ်နေပါလျက် သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိနေပါလျက် အများပြည်သူသွားလာခွင့် ရှိ သောနေရာသို့ လွှတ်ထားခြင်း။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၂၆။ တရားရုံးသည် ပုဒ်မ ၂၂ သို့မဟုတ် ပုဒ်မ ၂၃ အရ ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာပြစ်မှု အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်ရမည့်အပြင် ပြစ်မှုနှင့်သက်ဆိုင်သော သက်သေခံ ပစ္စည်းများကိုလည်း ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာအဖြစ် သိမ်းဆည်းရန် သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ချမှတ်ရမည်။

အခန်း (၁၁)
အထွေထွေ
၂၇။ ဝန်ကြီးဌာနသည် ဤဥပဒေအရ ဆောင်ရွက်ရန်ရှိသည့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့သော သို့မဟုတ် ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းကို ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်အစာကိုဖြစ်စေ စစ်ဆေး၍ ထောက်ခံချက် လက်မှတ်ထုတ်ပေးခွင့်ကို သင့်လျော်သော အစိုးရဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုအား လွှဲအပ်နိုင် သည်။
၂၈။ ဝန်ကြီးဌာနသည်အစိုးရဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက ဤဥပဒေအရ ပေးဆောင်ရန်ရှိသော စစ်ဆေးခ၊ ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခနှင့် အခြားစရိတ်ကြေးငွေများကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပြုနိုင် သည်။
၂၉။ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အစာကို ပြည်ပမှတင်သွင်းခြင်းဖြစ်စေ၊ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်းဖြစ်စေ ပြုလိုသူသည် လိုင်စင် သို့မဟုတ် ပါမစ်ရရှိရန် သက်ဆိုင်ရာလိုင်စင် သို့မဟုတ် ပါမစ်ထုတ်ပေး ပိုင်ခွင့်ရှိသော အစိုးရဌာန၊ အဖွဲ့အစည်း သို့ လျှောက်ထားသည့်အခါ ထောက်ခံချက်လက်မှတ်ပူးတွဲ တင်ပြရမည်။
<ပြင်ဆင် 31.12.2010>
၃၀။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ဤဥပဒေအရ မိမိအား ပေးအပ်ထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဦးစီးဌာန မှ အရာရှိတစ်ဦးဦးအား လွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေနိုင်သည်။
၃၁။ ဤဥပဒေအရ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာ စစ်ဆေးသည့်လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ရာတွင်-
(က) ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မှန်ကန်မြန်ဆန်ရေးကို မထိခိုက်စေရန် ဆောင်ရွက်ရမည်၊
(ခ) စစ်ဆေးမှုကို နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်း မရှိစေဘဲ ဆောင်ရွက်ရမည်၊
၃၂။ ဦးစီးဌာနဝန်ထမ်းများက ဤဥပဒေအရ ပြစ်မှုများကို အရေးယူရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ရဲတပ် ဖွဲ့က လိုအပ်သော အကူအညီများပေးရမည်။
၃၃။ ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်-
(က) ဝန်ကြီးဌာနသည် လိုအပ်သော နည်းဥပဒေများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘော တူညီချက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်၊
(ခ) ဝန်ကြီးဌာန သို့မဟုတ် ဦးစီးဌာနသည် လိုအပ်သော အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်နိုင် သည်။
၃၄။ အောက်ပါဥပဒေများကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်-
(က) The Live-Stock Importation Act,1898,
(ခ) The Glanders and Farcy Act, 1899,
(ဂ) The Dourine Act, 1910,
(ဃ) The Prevention of Cruelty to Animals Act, 1930,
(င) The Animal Pests Act, 1939.

(ပုံ)သန်းရွှေ
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
ဥက္ကဋ္ဌ
နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s