တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သည့္ဥပေဒ
(၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဥပေဒအမွတ္ ၈။)
၁၃၇၆ ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း ၇ ရက္
(၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၄ ရက္)
ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သည္ ဤဥပေဒကို ျပ႒ာန္းလိုက္သည္။

အခန္း (၁)
အမည္ႏွင့္အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျပခ်က္
၁။ ဤဥပေဒကို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သည့္ဥပေဒဟု ေခၚတြင္ ေစရမည္။
၂။ ဤဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ ေအာက္ပါစကားရပ္မ်ားသည္ ေဖာ္ျပပါအတိုင္း အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေစရ မည္-
(က) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဆိုသည္မွာ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ကို ပင္ရင္းနိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ စဥ္ဆက္မျပတ္ေနထိုင္ခဲ့ၾကေသာ လူမ်ိဳးမ်ားကို ဆိုသည္။ ယင္းစကားရပ္တြင္ နိုင္ငံသား ျပဳခြင့္ရသူမ်ားႏွင့္ ဧည့္နိုင္ငံသားမ်ား မပါဝင္။
(ခ) ဝန္ႀကီးဌာန ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းသည့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ေရးရာဝန္ႀကီးဌာနကို ဆိုသည္။
(ဂ) ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဆိုသည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ နိုင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းတာဝန္ေပးအပ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးကို ဆိုသည္။
(ဃ) တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးဌာန ဆိုသည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ နိုင္ငံေတာ္သမၼတက သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီ ခ်က္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရန္ဖြဲ႕စည္းတာဝန္ေပးအပ္ေသာ ဝန္ႀကီး ဌာန ကိုဆိုသည္။
(င) တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ဆိုသည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ နိုင္ငံေတာ္ သမၼတက သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္း တာဝန္ေပးအပ္ေသာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန ၏ ဝန္ႀကီးကို ဆိုသည္။
(စ) တိုင္းရင္းသားေရးရာ ဆိုသည္မွာ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ စကား၊ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ ထုံးတမ္းႏွင့္ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ၊ သမိုင္းအေမြအႏွစ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒပါ အခြင့္ အေရးမ်ားရရွိေရးတို႔ အပါအဝင္ လူမႈဘဝဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး စသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို ဆိုသည္။

အခန္း (၂)
ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား
၃။ ဤဥပေဒ၏ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-
(က) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအားလုံး တန္းတူညီမၽွေသာ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေစရန္၊
(ခ) တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈျဖင့္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္အေျခခံ၍ ထာဝစဥ္အတူတကြ လက္တြဲေနထိုင္ၾကေစရန္၊
(ဂ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ စကား၊ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ရိုးရာဓေလ့ထုံးတမ္း၊ အမ်ိဳး သားေရးလကၡဏာႏွင့္ သမိုင္းအေမြအႏွစ္တို႔ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္ႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္၊
(ဃ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း စည္းလုံးညီညြတ္ေရး၊ ခ်စ္ၾကည္ေလးစားေရးႏွင့္ ရိုင္းပင္းကူညီ ေရးတို႔ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းေစရန္၊
(င) တိုးတက္ဖြံ့ၿဖိဳးမႈနည္းပါးေနသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးစသည္တို႔ ပါဝင္ေသာလူမႈစီးပြားေရးဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္၊
(စ) ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပါ အခြင့္အေရးမ်ားကို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အျပည့္အဝရရွိေစရန္။

အခန္း (၃)
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏အခြင့္အေရးႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ား
၄။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားသည္ နိုင္ငံေတာ္လုံျခဳံေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ ရပ္ရြာေအးခ်မ္း သာယာေရး၊ ျပည္သူတို႔၏ကိုယ္က်င့္တရားအက်ိဳးငွာ ျပ႒ာန္းထားသည့္ဥပေဒမ်ားႏွင့္ မဆန္႔က်င္လၽွင္-
(က) မိမိတို႔၏ စကား၊ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထုံးတမ္းႏွင့္ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ သာသနာတို႔ကို လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။
(ခ) မိမိတို႔၏ စကား၊ စာေပတို႔ကို နိုင္ငံေတာ္၏ပညာေရးမူဝါဒကို ထိခိုက္မႈမရွိေစဘဲ သင္ၾကားခြင့္ႏွင့္ သင္ယူခြင့္ရွိသည္။
(ဂ) မိမိတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထုံးတမ္းအရ ေဆာင္ရြက္ေသာ အခမ္းအနားမ်ားႏွင့္ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ က်င္းပခြင့္ရွိသည္။
(ဃ) မိမိတို႔၏စာေပႏွင့္အႏုပညာတို႔ကို ေခတ္မီတိုးတက္ေစရန္တီထြင္ႀကံဆ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ႏွင့္ ယဥ္ေက်း မႈကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ လြတ္လပ္စြာ သုေတသနျပဳေဖာ္ထုတ္ခြင့္ရွိသည္။
(င) ပညာသင္ၾကားခြင့္၊ ေဆးကုသခြင့္၊ အလုပ္အကိုင္ရပိုင္ခြင့္ႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ တန္းတူ ညီမၽွေသာ အခြင့္အေရးမ်ား ရပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
(စ) မိမိတို႔၏ ရိုးရာတိုင္းရင္းေဆးပညာမ်ား တိမ္ေကာပေပ်ာက္မႈမရွိေစေရးအတြက္ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ေဖာ္ထုတ္ျခင္းႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။
(ဆ) မိမိတို႔၏ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခြင့္ရွိသည္။
(ဇ) ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ သတ္မွတ္ေသာ လူဦးေရရွိပါက သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စု ဥပေဒျပဳေရးတြင္ မိမိတို႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္နိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။
(ဈ) ပုဒ္မခြဲ (ဇ) အရ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စု ဥပေဒျပဳေရးတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ပါဝင္ခြင့္ရရွိသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးျဖစ္လၽွင္ ထိုတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ထိုတိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားေရးရာကို ေဆာင္ရြက္နိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္ခြင့္ျပဳရမည္။
(ည) မိမိတို႔တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ သမိုင္းျဖစ္စဥ္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ အေမြအႏွစ္မ်ားကို ဥပေဒႏွင့္ အညီ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ခြင့္ရွိရမည္။

အခန္း (၄)
ဝန္ႀကီးဌာနဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးခန္႔အပ္ျခင္း
၅။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ ေဒသအတြင္းဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ စီမံကိန္းႀကီးမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ သဘာဝသယံဇာတ ထုတ္ယူသုံးစြဲျခင္းလုပ္ငန္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မည္ ဆိုပါက စီမံကိန္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာဌာေန တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အား ျပည့္စုံတိက်စြာ ႀကိဳတင္ခ်ျပအသိေပး၍ ညႇိႏွိုင္းေဆာင္ရြက္ရမည္။
၆။ နိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္နိုင္ ရန္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာဝန္ႀကီးဌာနကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းရမည္။
၇။ နိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္-
(က) ျပည္ေထာင္စုတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးရန္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲကျဖစ္ေစ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မဟုတ္သူမ်ားထဲကျဖစ္ေစ ဖြဲ႕စည္း ပုံ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၃၂၊ ပုဒ္မခြဲ (က) ပါ အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ သင့္ေလ်ာ္ သည့္ ပုဂၢိဳလ္ကိုေရြးခ်ယ္၍ ယင္း၏အမည္စာရင္းကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္းလ်က္ သေဘာတူညီခ်က္ရယူရမည္။
(ခ) ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးရန္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ မရရွိပါက ယင္းပုဂၢိဳလ္အစား အမည္စာရင္းသစ္ကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ ထပ္မံတင္သြင္းခြင့္ ရွိသည္။
(ဂ) ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိၿပီးသည့္ ပုဂၢိဳလ္အား ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးရမည္။
၈။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးသည္ နိုင္ငံေတာ္သမၼတအား တာဝန္ခံရမည္။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၏ ရာထူး သက္တမ္းသည္ သာမန္အားျဖင့္ နိုင္ငံေတာ္သမၼတ၏ ရာထူးသက္တမ္းအတိုင္းျဖစ္သည္။

အခန္း (၅)
ဝန္ႀကီးဌာန၏တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား
၉။ ဝန္ႀကီးဌာန၏ တာဝန္ႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-
(က) ဤဥပေဒပါ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္အတြက္ မူဝါဒႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားခ်မွတ္ျခင္း၊
(ခ) ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင့္ ဤဥပေဒပါ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ဥပေဒႏွင့္ အညီ အျပည့္အဝ ရရွိခံစားနိုင္ေရးအတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊
(ဂ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ စကား၊ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ရိုးရာဓေလ့ထုံးတမ္းတို႔ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သမိုင္းႏွင့္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္တို႔ကို စူးစမ္းရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ေရးႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(ဃ) တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္းစည္လုံးညီညြတ္ေရး၊ ခ်စ္ၾကည္ေလးစားေရးႏွင့္ ရိုင္းပင္းကူညီေရးတို႔ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(င) ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနည္းပါးေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ လူမႈဘဝျမင့္မားေရးအတြက္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးစသည့္ လုပ္ငန္းရပ္မ်ား ဘက္စုံဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစ ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(စ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳး သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး အခ်င္းခ်င္းကိုလည္း ေကာင္း၊ အျခားဘာသာ သာသနာကိုလည္းေကာင္း ထိခိုက္နစ္နာမႈမရွိေစဘဲ မိမိခ်စ္ခင္ျမတ္နိုးသည့္ စကား၊ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ သာသနာႏွင့္ ဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(ဆ) တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ထိေရာက္စြာ အကာအကြယ္ေပးျခင္း၊
(ဇ) တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအၾကား ျဖစ္ပြားသည့္ အျငင္းပြားမႈ ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေပါင္းစပ္ညႇိႏွိုင္းျခင္းႏွင့္ ေျဖရွင္းျခင္း၊
(ဈ) တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ ဘက္စုံဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစမည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သုေတသန လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(ည) လူနည္းစုျဖစ္ေသာ၊ ကြယ္ေပ်ာက္လုနီးပါးျဖစ္ေနေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၏ စကား၊ စာေပ၊ အႏုပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ရိုးရာဓေလ့ထုံးတမ္းတို႔ကို ေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(ဋ) ဤဥပေဒပါ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ညႇိႏွိုင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(ဌ) ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ကျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္အရျဖစ္ေစ ေပးအပ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ေရးရာလုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ျခင္း။
၁၀။ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ လိုအပ္သည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ဝန္ထမ္းအဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းေဆာင္ရြက္ရမည္။
၁၁။ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ တိုင္းရင္းသားေရးရာကိစၥရပ္မ်ားကို ထိေရာက္ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္ရြက္နိုင္ေရး အတြက္လိုအပ္ပါက ေကာ္မတီႏွင့္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕မ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ အျခားျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးဌာန မ်ားႏွင့္ ညႇိႏွိုင္း၍ ဖြဲ႕စည္းနိုင္ၿပီး ယင္းတို႔ကိုဖြဲ႕စည္းပါက လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကို တစ္ပါတည္း သတ္မွတ္ ေပးရမည္။
၁၂။ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ယင္း၏လက္ေအာက္တြင္ လိုအပ္သည့္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာဝန္ထမ္းအဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးကို သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းေဆာင္ရြက္ရမည္။
၁၃။ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးဌာနသည္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားေရးရာကိစၥရပ္ မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕၏ ရသုံးမွန္းေၿခ ေငြစာရင္းတြင္ ႏွစ္စဥ္ထည့္သြင္းေရးဆြဲရမည္။

အခန္း (၆)
တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း
၁၄။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားသည္ မိမိတို႔တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးနစ္နာဆုံးရႈံးပါက ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိနိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရ အဖြဲ႕ထံ တင္ျပနိုင္သည္။
၁၅။ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ပုဒ္မ ၁၄ အရ တင္ျပခ်က္ကို လက္ခံရရွိသည့္အခါ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးနစ္နာဆုံးရႈံးမႈ မရွိေစေရးအတြက္ လိုအပ္ သည့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးရန္-
(က) သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာဝန္ႀကီးအား တာဝန္ ေပးအပ္ရမည္။
(ခ) ပုဒ္မခြဲ (က) အရ တာဝန္ေပးအပ္နိုင္ျခင္း မရွိပါက သင့္ေလ်ာ္သည့္ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးတစ္ဦးဦးအား တာဝန္ေပးအပ္ရမည္။
၁၆။ ပုဒ္မ ၁၅ အရ တာဝန္ေပးအပ္ျခင္းခံရေသာ ဝန္ႀကီးသည္-
(က) မိမိအား တာဝန္ေပးအပ္ေသာ ကိစၥရပ္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရး နစ္နာ ဆုံးရႈံးမႈေပၚေပါက္ျခင္း ရွိ မရွိ စိစစ္ရမည္။
(ခ) ပုဒ္မခြဲ (က) အရ စိစစ္သည့္အခါ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးနစ္နာဆုံးရႈံးမႈ ေပၚေပါက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိပါက ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးနိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရလည္းေကာင္း၊ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ရွိဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသဦးစီးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ လိုအပ္သလို ေပါင္းစပ္ညႇိႏွိုင္း၍လည္း ေကာင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္။
(ဂ) ပုဒ္မခြဲ (ခ) အရ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရွိ အျခားဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပံ့ပိုးမႈရရွိရန္လိုအပ္ပါက သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕သို႔လည္းေကာင္း၊ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕မွတစ္ဆင့္ ျပည္ေထာင္စုတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနသို႔လည္းေကာင္း တင္ျပရမည္။
၁၇။ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ပုဒ္မ ၁၆၊ ပုဒ္မခြဲ (ဂ) အရ တင္ျပခ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရွိ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပံ့ပိုးမႈ ရရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ေတြ႕ရွိပါက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပရမည္။
၁၈။ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ပုဒ္မ ၁၆၊ ပုဒ္မခြဲ (ဂ) အရ တင္ျပခ်က္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရွိ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပံ့ပိုးမႈရရွိရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ေတြ႕ ရွိပါက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပရမည္။
၁၉။ ပုဒ္မ ၁၅ အရ တာဝန္ေပးအပ္ျခင္းခံရေသာ ဝန္ႀကီးသည္ မိမိေဆာင္ရြက္ရေသာကိစၥတြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးနိုင္ျခင္း မရွိပါက အက်ိဳး အေၾကာင္း ျပည့္စုံစြာ ေဖာ္ျပ၍ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပရမည္။
၂၀။ တိုင္းေဒသႀကီးသို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ပုဒ္မ ၁၉ အရ တင္ျပေသာကိစၥမွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရမည့္ ကိစၥျဖစ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ေတြ႕ရွိပါက လိုအပ္သလို ေဆာင္ရြက္ေပးနိုင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပရမည္။
၂၁။ (က) ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕သည္ ပုဒ္မ ၂၀ အရ တင္ျပခ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လိုအပ္သလို ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးအား တာဝန္ေပးအပ္ရမည္။
(ခ) ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးသည္ ပုဒ္မခြဲ (က) အရ တာဝန္ေပးအပ္သည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးနစ္နာဆုံးရႈံးသည့္ကိစၥတြင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးနိုင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရလည္းေကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရွိ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္ညႇိႏွိုင္း၍လည္းေကာင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္။

အခန္း (၇)
တားျမစ္ခ်က္မ်ား
၂၂။ မည္သူမၽွ ဤဥပေဒပါ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ခိုင္လုံေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မရွိဘဲ ပိတ္ပင္တားဆီးျခင္း မျပဳရ။
၂၃။ မည္သူမၽွ ဤဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို နိုင္ငံေရးကိစၥအလို႔ငွာ အလြဲသုံးစားမျပဳလုပ္ရ။
၂၄။ မည္သူမၽွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အခ်င္းခ်င္းမုန္းတီးျခင္း၊ ရန္မူျခင္း၊ စိတ္ဝမ္းကြဲျခင္း တစ္မ်ိဳး မ်ိဳးကို ျဖစ္ေပၚေစရန္ရည္ရြယ္ေသာ သို႔မဟုတ္ ေပၚေပါက္လာရန္အေၾကာင္းရွိေသာ အျပဳအမူမ်ား ကို မျပဳလုပ္ရ။

အခန္း (၈)
ျပစ္ဒဏ္မ်ား
၂၅။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၂ ပါ တားျမစ္ခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္း ခံရလၽွင္ ထိုသူကို တစ္ႏွစ္ထက္မပိုေသာေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္တစ္သိန္းထက္မပိုေသာ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္။
၂၆။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၃ ပါ တားျမစ္ခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္း ခံရလၽွင္ ထိုသူကို တစ္ႏွစ္ထက္မပိုေသာေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္တစ္သိန္းထက္မပိုေသာ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္။
၂၇။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၄ ပါ တားျမစ္ခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္း ခံရလၽွင္ ထိုသူကို ႏွစ္ႏွစ္ထက္မပိုေသာေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္ႏွစ္သိန္းထက္မပိုေသာ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္။

အခန္း (၉)
အေထြေထြ
၂၈။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးသည္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးတြင္ျဖစ္ေစ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးတြင္ျဖစ္ေစ နိုင္ငံေတာ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ားျပည္သူတို႔ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အေရးႀကီးေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဆိုင္ရာ အေျခအေနကို အခါအားေလ်ာ္စြာ တင္ျပရမည္။
၂၉။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးသည္ ပုဒ္မ ၉ ပါ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ လိုအပ္ပါက သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးအား တာဝန္ခြဲ ေဝအပ္ႏွင္းျခင္း ျပဳနိုင္သည္။
၃၀။ ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ဤဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းေသာ ေကာ္မတီႏွင့္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕မ်ား၏ ႐ုံးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး ကုန္က်စရိတ္မ်ားကိုလည္း က်ခံရမည္။
၃၁။ ဤဥပေဒပါ ျပစ္မႈမ်ားကို ရဲအေရးယူပိုင္ခြင့္ရွိေသာ ျပစ္မႈမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္သည္။
၃၂။ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ဤဥပေဒပါ တိုင္းရင္းသားေရးရာကိစၥတစ္ရပ္ ရပ္ကို ေဆာင္ရြက္ရန္ မိမိတို႔ အစိုးရအဖြဲ႕၏ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာဝန္ႀကီးအား တာဝန္ေပးအပ္ေဆာင္ရြက္ေစရမည္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေရးရာ ဝန္ႀကီးမရွိေသာ တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က တာဝန္ ေပးအပ္သည့္ ဝန္ႀကီးအား ေဆာင္ရြက္ေစရမည္။
၃၃။ ဤဥပေဒပါ ျပစ္မႈတစ္ရပ္ရပ္ျဖင့္တရားစြဲဆိုရာတြင္ဝန္ႀကီးဌာန၏ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ကိုရယူရမည္။
၃၄။ ဤဥပေဒပါျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္-
(က) ဝန္ႀကီးဌာနသည္ နည္းဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္ စည္းကမ္းမ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ထုတ္ျပန္နိုင္သည္။
(ခ) ဝန္ႀကီးဌာနသည္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ၊ အမိန္႔၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကို ထုတ္ျပန္ နိုင္သည္။
(ဂ) တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕သည္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ၊ အမိန္႔၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းမ်ားကို ထုတ္ျပန္နိုင္သည္။
(ဃ) တိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးဌာနသည္ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ၊ အမိန္႔၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းမ်ားကို ထုတ္ျပန္နိုင္သည္။
ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ကၽြန္ုပ္လက္မွတ္ေရးထိုးသည္။

(ပုံ) သိန္းစိန္
နိုင္ငံေတာ္သမၼတ
ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိုင္ငံေတာ္

==========

တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေ


(၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဥပဒေအမှတ် ၈။)
၁၃၇၆ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၇ ရက်
(၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်)
ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သည် ဤဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။

အခန်း (၁)
အမည်နှင့်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်
၁။ ဤဥပဒေကို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေဟု ခေါ်တွင် စေရမည်။
၂။ ဤဥပဒေတွင်ပါရှိသော အောက်ပါစကားရပ်များသည် ဖော်ပြပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေရ မည်-
(က) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို ပင်ရင်းနိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်၍ စဉ်ဆက်မပြတ်နေထိုင်ခဲ့ကြသော လူမျိုးများကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် နိုင်ငံသား ပြုခွင့်ရသူများနှင့် ဧည့်နိုင်ငံသားများ မပါဝင်။
(ခ) ဝန်ကြီးဌာန ဆိုသည်မှာ ဤဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ဆိုသည်။
(ဂ) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးကို ဆိုသည်။
(ဃ) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးဌာန ဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတက သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီ ချက်ဖြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ရန်ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်သော ဝန်ကြီး ဌာန ကိုဆိုသည်။
(င) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီး ဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော် သမ္မတက သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်း တာဝန်ပေးအပ်သော တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ၏ ဝန်ကြီးကို ဆိုသည်။
(စ) တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဆိုသည်မှာ တိုင်းရင်းသားတို့၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းနှင့် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ၊ သမိုင်းအမွေအနှစ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေပါ အခွင့် အရေးများရရှိရေးတို့ အပါအဝင် လူမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆိုသည်။

အခန်း (၂)
ရည်ရွယ်ချက်များ
၃။ ဤဥပဒေ၏ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(က) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအားလုံး တန်းတူညီမျှသော နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများ ရရှိစေရန်၊
(ခ) တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုဖြင့် စစ်မှန်သော ပြည်ထောင်စု စိတ်ဓာတ်အခြေခံ၍ ထာဝစဉ်အတူတကွ လက်တွဲနေထိုင်ကြစေရန်၊
(ဂ) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်း၊ အမျိုး သားရေးလက္ခဏာနှင့် သမိုင်းအမွေအနှစ်တို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊
(ဃ) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ ချစ်ကြည်လေးစားရေးနှင့် ရိုင်းပင်းကူညီ ရေးတို့ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းစေရန်၊
(င) တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်းပါးနေသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးစသည်တို့ ပါဝင်သောလူမှုစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်၊
(စ) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ အခွင့်အရေးများကို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အပြည့်အဝရရှိစေရန်။

အခန်း (၃)
တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏အခွင့်အရေးနှင့် ရပိုင်ခွင့်များ
၄။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် ရပ်ရွာအေးချမ်း သာယာရေး၊ ပြည်သူတို့၏ကိုယ်ကျင့်တရားအကျိုးငှာ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့်ဥပဒေများနှင့် မဆန့်ကျင်လျှင်-
(က) မိမိတို့၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ သာသနာတို့ကို လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိသည်။
(ခ) မိမိတို့၏ စကား၊ စာပေတို့ကို နိုင်ငံတော်၏ပညာရေးမူဝါဒကို ထိခိုက်မှုမရှိစေဘဲ သင်ကြားခွင့်နှင့် သင်ယူခွင့်ရှိသည်။
(ဂ) မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ဆောင်ရွက်သော အခမ်းအနားများနှင့် နေ့ထူးနေ့မြတ် များကို လွတ်လပ်စွာ ကျင်းပခွင့်ရှိသည်။
(ဃ) မိမိတို့၏စာပေနှင့်အနုပညာတို့ကို ခေတ်မီတိုးတက်စေရန်တီထွင်ကြံဆ ဖော်ထုတ်ခွင့်နှင့် ယဉ်ကျေး မှုကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ လွတ်လပ်စွာ သုတေသနပြုဖော်ထုတ်ခွင့်ရှိသည်။
(င) ပညာသင်ကြားခွင့်၊ ဆေးကုသခွင့်၊ အလုပ်အကိုင်ရပိုင်ခွင့်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် တန်းတူ ညီမျှသော အခွင့်အရေးများ ရပိုင်ခွင့်ရှိသည်။
(စ) မိမိတို့၏ ရိုးရာတိုင်းရင်းဆေးပညာများ တိမ်ကောပပျောက်မှုမရှိစေရေးအတွက် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိသည်။
(ဆ) မိမိတို့၏ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခွင့်ရှိသည်။
(ဇ) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သတ်မှတ်သော လူဦးရေရှိပါက သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဥပဒေပြုရေးတွင် မိမိတို့ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိသည်။
(ဈ) ပုဒ်မခွဲ (ဇ) အရ သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ဥပဒေပြုရေးတွင် ကိုယ်စားလှယ်ပါဝင်ခွင့်ရရှိသည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးဖြစ်လျှင် ထိုတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အဓိကအားဖြင့် ထိုတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများရေးရာကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ခွင့်ပြုရမည်။
(ည) မိမိတို့တိုင်းရင်းသားများ၏ သမိုင်းဖြစ်စဉ်များကို ထုတ်ဖော်ခွင့်နှင့် အမွေအနှစ်များကို ဥပဒေနှင့် အညီ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခွင့်ရှိရမည်။

အခန်း (၄)
ဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်ခြင်း
၅။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဒေသအတွင်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများ၊ စီမံကိန်းကြီးများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ သဘာဝသယံဇာတ ထုတ်ယူသုံးစွဲခြင်းလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မည် ဆိုပါက စီမံကိန်းအကြောင်းအရာများကို သက်ဆိုင်ရာဌာနေ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အား ပြည့်စုံတိကျစွာ ကြိုတင်ချပြအသိပေး၍ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရမည်။
၆။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ကိစ္စရပ်များကို အလေးထားဆောင်ရွက်နိုင် ရန် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းရမည်။
၇။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည်-
(က) ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များထဲကဖြစ်စေ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်မဟုတ်သူများထဲကဖြစ်စေ ဖွဲ့စည်း ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၃၂၊ ပုဒ်မခွဲ (က) ပါ အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်နှင့် ပြည့်စုံသော သင့်လျော် သည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုရွေးချယ်၍ ယင်း၏အမည်စာရင်းကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းလျက် သဘောတူညီချက်ရယူရမည်။
(ခ) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက် မရရှိပါက ယင်းပုဂ္ဂိုလ်အစား အမည်စာရင်းသစ်ကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ ထပ်မံတင်သွင်းခွင့် ရှိသည်။
(ဂ) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သဘောတူညီချက်ရရှိပြီးသည့် ပုဂ္ဂိုလ်အား ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရမည်။
၈။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအား တာဝန်ခံရမည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၏ ရာထူး သက်တမ်းသည် သာမန်အားဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ရာထူးသက်တမ်းအတိုင်းဖြစ်သည်။

အခန်း (၅)
ဝန်ကြီးဌာန၏တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ
၉။ ဝန်ကြီးဌာန၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
(က) ဤဥပဒေပါ ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် မူဝါဒနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များချမှတ်ခြင်း၊
(ခ) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဤဥပဒေပါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးများကို ဥပဒေနှင့် အညီ အပြည့်အဝ ရရှိခံစားနိုင်ရေးအတွက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၊
(ဂ) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းတို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်း အမွေအနှစ်တို့ကို စူးစမ်းရှာဖွေဖော်ထုတ်ရေးနှင့် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအတွက်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဃ) တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်းစည်လုံးညီညွတ်ရေး၊ ချစ်ကြည်လေးစားရေးနှင့် ရိုင်းပင်းကူညီရေးတို့ တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(င) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနည်းပါးသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ လူမှုဘဝမြင့်မားရေးအတွက် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးစသည့် လုပ်ငန်းရပ်များ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေ ရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(စ) တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး သို့မဟုတ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး အချင်းချင်းကိုလည်း ကောင်း၊ အခြားဘာသာ သာသနာကိုလည်းကောင်း ထိခိုက်နစ်နာမှုမရှိစေဘဲ မိမိချစ်ခင်မြတ်နိုးသည့် စကား၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ သာသနာနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဆ) တိုင်းရင်းသားများ၏ အခွင့်အရေးကို ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာ အကာအကွယ်ပေးခြင်း၊
(ဇ) တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း သို့မဟုတ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအကြား ဖြစ်ပွားသည့် အငြင်းပွားမှု နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းခြင်း၊
(ဈ) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည့် ကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သုတေသန လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ည) လူနည်းစုဖြစ်သော၊ ကွယ်ပျောက်လုနီးပါးဖြစ်နေသော တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများ၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းတို့ကို ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဋ) ဤဥပဒေပါ ကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သက်ဆိုင်ရာအစိုးရဌာန၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဌ) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကဖြစ်စေ၊ ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်အရဖြစ်စေ ပေးအပ်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ရေးရာလုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်ခြင်း။
၁၀။ ဝန်ကြီးဌာနသည် လိုအပ်သည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ရမည်။
၁၁။ ဝန်ကြီးဌာနသည် တိုင်းရင်းသားရေးရာကိစ္စရပ်များကို ထိရောက်အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အတွက်လိုအပ်ပါက ကော်မတီနှင့် လုပ်ငန်းအဖွဲ့များကို သက်ဆိုင်ရာ အခြားပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန များနှင့် ညှိနှိုင်း၍ ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး ယင်းတို့ကိုဖွဲ့စည်းပါက လုပ်ငန်းတာဝန်များကို တစ်ပါတည်း သတ်မှတ် ပေးရမည်။
၁၂။ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးဌာနသည် ယင်း၏လက်အောက်တွင် လိုအပ်သည့် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရ၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ရမည်။
၁၃။ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားရေးရာကိစ္စရပ် များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ ရသုံးမှန်းခြေ ငွေစာရင်းတွင် နှစ်စဉ်ထည့်သွင်းရေးဆွဲရမည်။

အခန်း (၆)
တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း
၁၄။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများသည် မိမိတို့တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးနစ်နာဆုံးရှုံးပါက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရရှိနိုင်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့ထံ တင်ပြနိုင်သည်။
၁၅။ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် ပုဒ်မ ၁၄ အရ တင်ပြချက်ကို လက်ခံရရှိသည့်အခါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးနစ်နာဆုံးရှုံးမှု မရှိစေရေးအတွက် လိုအပ် သည့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပေးရန်-
(က) သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီးအား တာဝန် ပေးအပ်ရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (က) အရ တာဝန်ပေးအပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါက သင့်လျော်သည့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတစ်ဦးဦးအား တာဝန်ပေးအပ်ရမည်။
၁၆။ ပုဒ်မ ၁၅ အရ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော ဝန်ကြီးသည်-
(က) မိမိအား တာဝန်ပေးအပ်သော ကိစ္စရပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေး နစ်နာ ဆုံးရှုံးမှုပေါ်ပေါက်ခြင်း ရှိ မရှိ စိစစ်ရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (က) အရ စိစစ်သည့်အခါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးနစ်နာဆုံးရှုံးမှု ပေါ်ပေါက်ကြောင်း တွေ့ရှိပါက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပေးနိုင်ရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရလည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ရှိဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့များနှင့် လိုအပ်သလို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍လည်း ကောင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
(ဂ) ပုဒ်မခွဲ (ခ) အရ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ အခြားဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပံ့ပိုးမှုရရှိရန်လိုအပ်ပါက သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှတစ်ဆင့် ပြည်ထောင်စုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနသို့လည်းကောင်း တင်ပြရမည်။
၁၇။ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် ပုဒ်မ ၁၆၊ ပုဒ်မခွဲ (ဂ) အရ တင်ပြချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပံ့ပိုးမှု ရရှိရန်လိုအပ်ကြောင်း သုံးသပ်တွေ့ရှိပါက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။
၁၈။ ဝန်ကြီးဌာနသည် ပုဒ်မ ၁၆၊ ပုဒ်မခွဲ (ဂ) အရ တင်ပြချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ ဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပံ့ပိုးမှုရရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း သုံးသပ်တွေ့ ရှိပါက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။
၁၉။ ပုဒ်မ ၁၅ အရ တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသော ဝန်ကြီးသည် မိမိဆောင်ရွက်ရသောကိစ္စတွင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါက အကျိုး အကြောင်း ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြ၍ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။
၂၀။ တိုင်းဒေသကြီးသို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် ပုဒ်မ ၁၉ အရ တင်ပြသောကိစ္စမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တွင် ဆောင်ရွက်ပေးရမည့် ကိစ္စဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တွေ့ရှိပါက လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရေးအတွက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရမည်။
၂၁။ (က) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သည် ပုဒ်မ ၂၀ အရ တင်ပြချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအား တာဝန်ပေးအပ်ရမည်။
(ခ) ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ပုဒ်မခွဲ (က) အရ တာဝန်ပေးအပ်သည့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးနစ်နာဆုံးရှုံးသည့်ကိစ္စတွင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပေးနိုင်ရေးအတွက် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရလည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရှိ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရဌာနများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

အခန်း (၇)
တားမြစ်ချက်များ
၂၂။ မည်သူမျှ ဤဥပဒေပါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ရပိုင်ခွင့်များကို ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲ ပိတ်ပင်တားဆီးခြင်း မပြုရ။
၂၃။ မည်သူမျှ ဤဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို နိုင်ငံရေးကိစ္စအလို့ငှာ အလွဲသုံးစားမပြုလုပ်ရ။
၂၄။ မည်သူမျှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အချင်းချင်းမုန်းတီးခြင်း၊ ရန်မူခြင်း၊ စိတ်ဝမ်းကွဲခြင်း တစ်မျိုး မျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေရန်ရည်ရွယ်သော သို့မဟုတ် ပေါ်ပေါက်လာရန်အကြောင်းရှိသော အပြုအမူများ ကို မပြုလုပ်ရ။

အခန်း (၈)
ပြစ်ဒဏ်များ
၂၅။ မည်သူမဆို ပုဒ်မ ၂၂ ပါ တားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရလျှင် ထိုသူကို တစ်နှစ်ထက်မပိုသောထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်တစ်သိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
၂၆။ မည်သူမဆို ပုဒ်မ ၂၃ ပါ တားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရလျှင် ထိုသူကို တစ်နှစ်ထက်မပိုသောထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်တစ်သိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
၂၇။ မည်သူမဆို ပုဒ်မ ၂၄ ပါ တားမြစ်ချက်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်း ခံရလျှင် ထိုသူကို နှစ်နှစ်ထက်မပိုသောထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်နှစ်သိန်းထက်မပိုသော ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။

အခန်း (၉)
အထွေထွေ
၂၈။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင်ဖြစ်စေ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် သို့မဟုတ် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် အများပြည်သူတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အရေးကြီးသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဆိုင်ရာ အခြေအနေကို အခါအားလျော်စွာ တင်ပြရမည်။
၂၉။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် ပုဒ်မ ၉ ပါ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် လိုအပ်ပါက သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးအား တာဝန်ခွဲ ဝေအပ်နှင်းခြင်း ပြုနိုင်သည်။
၃၀။ ဝန်ကြီးဌာနသည် ဤဥပဒေအရ ဖွဲ့စည်းသော ကော်မတီနှင့် လုပ်ငန်းအဖွဲ့များ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်များကိုလည်း ကျခံရမည်။
၃၁။ ဤဥပဒေပါ ပြစ်မှုများကို ရဲအရေးယူပိုင်ခွင့်ရှိသော ပြစ်မှုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
၃၂။ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် ဤဥပဒေပါ တိုင်းရင်းသားရေးရာကိစ္စတစ်ရပ် ရပ်ကို ဆောင်ရွက်ရန် မိမိတို့ အစိုးရအဖွဲ့၏ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီးအား တာဝန်ပေးအပ်ဆောင်ရွက်စေရမည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာ ဝန်ကြီးမရှိသော တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်များတွင် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က တာဝန် ပေးအပ်သည့် ဝန်ကြီးအား ဆောင်ရွက်စေရမည်။
၃၃။ ဤဥပဒေပါ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ဖြင့်တရားစွဲဆိုရာတွင်ဝန်ကြီးဌာန၏ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ကိုရယူရမည်။
၃၄။ ဤဥပဒေပါပြဋ္ဌာန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင်-
(က) ဝန်ကြီးဌာနသည် နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းနှင့် စည်းကမ်းများကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
(ခ) ဝန်ကြီးဌာနသည် အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ထုတ်ပြန် နိုင်သည်။
(ဂ) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့သည် အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းများကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
(ဃ) တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်နှင့် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းများကို ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကျွန်ုပ်လက်မှတ်ရေးထိုးသည်။

(ပုံ) သိန်းစိန်
နိုင်ငံတော်သမ္မတ
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s